Plafondlampen

Wanneer kies je een plafondlamp en geen hanglamp?

Het antwoord zit bijna altijd in de plafondhoogte en in wat er onder de lamp gebeurt. Een plafondlamp zit strak tegen het plafond of hangt er hooguit een paar centimeter onder. Dat maakt hem de logische keuze overal waar je onder de lamp doorloopt: een hal, een gang, een overloop, een slaapkamer met een standaard plafond van 2,50 meter.

Een hanglamp hangt lager en markeert een plek waar je blijft: boven een tafel of een kookeiland. Loop je er juist langs, dan is een hanglamp in de weg. Vuistregel: houd minimaal 210 cm vrij tussen de vloer en de onderkant van elke lamp waar mensen onderdoor lopen. Bij een plafond van 2,50 meter betekent dat dat je lamp niet meer dan 40 cm mag uitsteken.

Spotbalken: licht sturen in plaats van spreiden

Een flink deel van deze collectie bestaat uit langwerpige modellen met drie, vijf of zeven spots op een balk van 75 tot 195 cm. Dat is een ander type verlichting dan een enkele plafondlamp, en hij lost een specifiek probleem op.

Bij een gewone plafondlamp komt al het licht van één punt, waardoor een lange ruimte aan de uiteinden donker blijft. Een spotbalk verdeelt het licht over de hele lengte, en omdat de spots draaibaar zijn kun je ze gericht op een werkblad, een kast of een wand richten. In een keuken draai je ze naar het aanrecht, in een gang naar de wand voor meer diepte, boven een eettafel juist naar beneden.

Kies de lengte op de ruimte: 75 cm met drie spots voor een hal of kleine keuken, 135 cm met vijf spots voor een normale keuken of woonkamer, en 195 cm met zeven spots voor een lange ruimte of een kookeiland.

Glas, metaal en kleur

De glazen modellen met bollen in amber, rookglas of helder glas geven een zachter, warmer licht en ogen minder streng tegen het plafond. Beige is met elf modellen de grootste kleurgroep, gevolgd door bruin; die tinten vallen minder op tegen een wit plafond dan zwart.

De zwarte en antracietkleurige metalen modellen zijn juist uitgesproken en passen bij een industrieel of strak interieur. Bij lampen met helder glas of een open constructie zie je de lichtbron, dus kies daar een filamentlamp met warme kleurtemperatuur rond 2.200 tot 2.700 kelvin. De prijzen in deze collectie lopen van € 59,95 tot € 299.

Per ruimte: wat werkt waar

In de hal of gang telt vooral dat je er veilig doorloopt. Kies een compact model dat weinig uitsteekt en richt eventuele spots op de wand; dat maakt een smalle gang optisch breder.

In de slaapkamer wil je geen fel licht recht boven het bed. Hang de lamp liever niet exact boven het hoofdeinde en kies warm, dimbaar licht. Een tafellamp op het nachtkastje vult dat aan voor het lezen.

In de woonkamer is een plafondlamp zelden genoeg in zijn eentje: hij geeft het basislicht, maar de sfeer komt van lager licht, bijvoorbeeld een lamp op een dressoir. Combineer met een vloerlamp in de leeshoek. Boven de eettafel kies je juist geen plafondlamp maar een hanglamp, omdat het licht daar dichter bij de tafel moet komen.

Montage en lichtbron

Plafondlampen worden direct op de plafondplaat bevestigd, dus controleer waar je centraaldoos zit. Zit die niet op de plek waar je de lamp wilt, dan is een langwerpig model vaak de oplossing: die hangt aan één punt maar verdeelt het licht over de lengte, zodat je niet hoeft te frezen.

Let bij een gipsplaten plafond op het gewicht; de zwaardere modellen met meerdere glazen bollen vragen bevestiging in de achterliggende constructie. De meeste lampen hier werken met E27 of E14; bij spotmodellen kom je ook GU10 tegen. Op de productpagina staat per model welke fitting erin gaat en of de lamp dimbaar is.

Onderhoud: glazen kappen met een licht vochtige doek, metalen frames droog afstoffen. Plafondlampen vangen meer stof dan je denkt, omdat warme lucht naar boven stijgt — neem ze een paar keer per jaar af.

Veelgestelde vragen over plafondlampen

Wat is het verschil tussen een plafondlamp en een hanglamp?

Een plafondlamp zit strak tegen het plafond of steekt er een paar centimeter onder uit en is bedoeld voor ruimtes waar je onderdoor loopt. Een hanglamp hangt lager en markeert een plek waar je blijft, zoals boven een tafel. Houd altijd minimaal 210 cm vrij tussen vloer en onderkant van de lamp in een looproute.

Hoeveel lumen heeft een plafondlamp nodig?

Reken op 100 tot 200 lumen per vierkante meter: 100 voor een slaapkamer of hal, 150 voor een woonkamer en 200 voor een keuken of werkruimte. Bij meerdere lichtpunten tel je de lumen van alle lampen bij elkaar op.

Welke diameter plafondlamp past bij mijn kamer?

Tel de lengte en breedte van de kamer in meters op en neem dat getal in centimeters als richtdiameter. Een kamer van 3 bij 4 meter komt zo op ongeveer 70 cm. Bij grotere ruimtes kies je eerder een langwerpig model of meerdere lichtpunten dan één grote lamp.

Wanneer kies je een spotbalk?

Als je een lange of smalle ruimte hebt, of licht gericht wilt kunnen sturen. Een balk met drie tot zeven draaibare spots verdeelt het licht over de lengte en laat je het richten op een werkblad, kast of wand. De modellen hier lopen van 75 tot 195 cm.

Kan een plafondlamp in een kamer met een laag plafond?

Ja, daar is dit type juist voor bedoeld. Bij een plafond van 2,50 meter mag de lamp maximaal 40 cm uitsteken om de vereiste 210 cm doorloophoogte te houden. De compacte modellen in deze collectie blijven ruim binnen die maat.

Welke fitting zit er in een plafondlamp?

Meestal E27 of E14; bij de spotmodellen kom je ook GU10 tegen. Op elke productpagina staat de fitting vermeld en of het model dimbaar is. Voor dimmen heb je ook een dimbare lichtbron nodig.